vitamines in je voeding

Voldoende vitamines op het keto dieet?

Is het nodig om supplementen te nemen op het keto dieet of krijg je genoeg vitamines in je voeding? Op het keto dieet eet je natuurlijke, onbewerkte voeding vol met voedingsstoffen. Hierdoor bevat je voeding niet alleen veel meer vitamines en mineralen, maar zorg er ook voor dat je lichaam de voedingsstoffen beter op kunnen nemen.

De kans dat je een vitamine of mineralen tekort krijgt op het keto dieet is dan ook klein, zolang je zorgt dat je de juiste macro’s eet en je menu met zorg samenstelt (of gebruik maakt van de kant-en-klare weekmenu’s). Belangrijke aandachtspunten zijn om te zorgen dat je groentes afwisselt en elke week vette vis en regelmatig orgaanvlees eet.

Micro-ingrediënten

Om goed te kunnen functioneren heeft ons lichaam niet alleen macro-ingrediënten (eiwitten, vetten en koolhydraten), maar ook micro-ingrediënten (vitamines en mineralen) nodig.

Vitamines en mineralen worden micro-ingrediënten genoemd, omdat we er maar heel weinig van nodig hebben.

De hoeveelheid die je nodig hebt wordt dan ook aangegeven in milligram (mg) of microgram (µg, mcg), waarbij 1 micro-gram 0.001 milligram is.

Bovendien worden sommige vitamines ook wel gemeten in ‘International Units’ (IU of i.u). Dit is een oudere eenheid, die soms nog wel gebruikt wordt.

Twee soorten vitamines

Vitamines in natuurlijke voeding

Er zijn 13 verschillende vitamines en die kan je in twee groepen indelen, namelijk:

  1. vitamines die in vet oplosbaar zijn; en
  2. vitamines die in water oplosbaar zijn

In vet oplosbare vitamines

Er zijn vier vitamines die in vet oplosbaar zijn, namelijk vitamine A, D, E en K. Ons lichaam kan deze vitamines opslaan.

Doordat je deze vitamines kan opslaan kan een teveel van één van deze vitamines tot vergiftiging leiden. Je moet dus extra voorzichtig zijn met supplementen of voeding die heel rijk is aan één van deze vitamines.

Vitamine A

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor vitamine A is voor een volwassene 0,9 mg, oftewel 900 mcg / µg. Dat komt overeen met 2700 IE.  Een teveel aan vitamine A kan schadelijk zijn voor kinderen en zwangere vrouwen. Een tekort aan vitamine A kan leiden tot (nacht)blindheid en huidklachten. 

Runderniertjes

Vooral lever ( 9,8 mg per 100 gram) is een heel goede bron van vitamine A. Ik heb meerdere recepten met lever en ook voor runderniertjes op de website. Er zijn veel verschillende soorten lever. Bij de slager kan je kalfslever, runderlever en varkenslever vinden. Bij de poelier onder meer kippenlevertjes en soms ganzenlever. In de supermarkt kan je kabeljauwlever vinden en dit bevat ook nog eens veel Omega 3. Tonijn (0,45 mg per 100 gram) bevat ook vitamine A, maar wel een stuk minder dan lever.

Je hoeft niet heel veel lever te eten. Ik ga voor een volwassene uit van een portie van 100 gram 1-2x per maand. Je krijgt namelijk ook vitamine A via andere voeding zoals roomboter binnen. Als je echt helemaal geen lever lust, dan kan (zelfgemaakte) paté of slagersleverworst een optie zijn.

Heel veel groentes (spinazie, andijvie, waterkers, paksoi, boerenkool, etc.) bevatten provitamine A (betacaroteen). Ons lichaam kan dit echter niet heel goed opnemen, dus het is geen goed idee om op groentes als bron van vitamine A te vertrouwen.

Vitamine D

Vitamine D kan je lichaam zelf aanmaken door blootstelling aan zonlicht.

vitamine D bronnen

Vooral in de winter is het mogelijk om een vitamine D tekort te ontwikkelen omdat je je huid minder aan zonlicht kan blootstellen (het moet direct op de huid komen, dus niet achter een raam en het gaat ook niet door kleding heen). Hier kan je meer lezen over vitamine D, hoeveel je nodig hebt en waarom het zo belangrijk is. Vitamine D speelt een enorme belangrijke rol in een goed functionerend immuunsysteem.

Als je merkt dat je snel verkouden wordt etc. kan dit betekenen dat je een vitamine D tekort hebt. Je kan dit natuurlijk ook voorkomen door 10 mcg vitamine D per dag te nemen, jonge kinderen moeten de juiste dosis voor hun leeftijd nemen. Een tekort aan vitamine D is heel slecht, maar een overdosis ook.

Door je voeding (eidooiers, kaas, vette vis en lever) krijg je ook vitamine D binnen, maar dit zijn slechts kleine hoeveelheden. Vandaar dat zeker kleine kinderen, ouderen en mensen met een donkere huidskleur behoefte hebben aan extra vitamine D, in het najaar, winter en voorjaar. Als ze in de zomer voldoende buitenkomen, dan is het waarschijnlijk niet nodig om ook in de zomer een supplement te gebruiken.

Als je twijfelt of je een vitamine D tekort hebt, vraag je huisarts dan op een bloedtest.

Vitamine E

Heel keto: gevulde avocado met tonijnmayonaise en kappertjes

Vitamine E zal je in het algemeen voldoende binnenkrijgen, zeker omdat je op het keto dieet probeert om minimaal één keer per week vette vis te eten. Verder eet je ook vaak avocado’s, spinazie, broccoli, etc. De kans dat je te weinig vitamine E binnenkrijgt is dus heel klein.

Vitamine E zit in zonnebloempitten, amandelen, hazelnoten, pijnboompitten, spinazie, avocado’s, pompoen, vette vis, olijven, olijfolie en broccoli. Pindakaas is ook een goede bron van vitamine E.

Vitamine K

Vitamine K komt in twee verschillende vormen voor, namelijk K1 en K2.

Ons lichaam kan deze twee vormen niet even goed opnemen. Vitamine K1 zit vooral in groene groenten (broccoli, sla, spinazie), maar kan niet heel goed door ons lichaam worden opgenomen.

Crème fraîche in glazen pot schenken

Vitamine K2 zit vooral in gefermenteerde producten (bijvoorbeeld yoghurt, crème fraîche, kefir, kwark, kaas en natto) en in orgaanvlees (lever) en eidooiers. De vorm die in gefermenteerde producten zit wordt het beste door ons lichaam opgenomen.

Verse kazen zoals kwark, feta, crème fraîche, mascarpone, camembert, brie zijn goede bronnen van vitamine K2. Ook jonge Goudse kaas, een half-harde kaas, is een goede bron van vitamine K2. Nederlandse rauwmelkse 40-45+ kazen zijn ook een goede bron.

Kaas, eidooiers en orgaanvlees zijn de belangrijke bronnen van vitamine K2 als je het keto dieet volgt. Vitamine K is een vitamine die van levensbelang is, vandaar dat pasgeboren baby’s een vitamine K injectie krijgen.

In water oplosbare vitamines

De in water oplosbare vitamines zijn: B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11, B12 en vitamine C. Je lichaam kan deze vitamines niet opslaan. We moeten daarom zorgen dat we deze vitamines regelmatig via onze voeding binnenkrijgen.

B-vitamines

Omega 3: zalm met citroen

De verschillende B vitamines zitten in vette vis, rundvlees, eieren, orgaanvlees, zeevruchten, zuivelproducten, maar ook in groene bladgroenten en peulvruchten.

Ons lichaam kan  vitamine B uit groene bladgroenten en peulvruchten minder goed opnemen dan vitamine B uit dierlijke bronnen. Hier kan je meer lezen over de verschillende B-vitamines en in welke producten ze zitten.

Vitamine B supplement voor vegetariërs

Het is voor vegetariërs belangrijk om te zorgen voor voldoende vitamine B12 en eventueel een supplement te nemen.

Aangezien je als vegetariër of veganist ook een grotere kans hebt op een vitamine D en Omega 3 tekort, is het een goed idee om deze drie te combineren. Toch zal je lichaam de vitamines en vooral ook Omega 3 uit een supplement minder goed kunnen opnemen dan uit natuurlijke voeding. Het is dan ook een goed idee om in overleg met je huisarts af en toe je bloed te laten checken op eventuele tekorten, zodat je de juiste dosis kan nemen.

Graanproducten als bron van vitamine B

Het is een misverstand om te denken dat je granen moet eten om voldoende vitamine B binnen te krijgen.

Vitamine B zit vooral aan de buitenkant in het vliesje en in de kiem. Juist die worden eruit gehaald. De meeste graanproducten bevatten dus heel weinig vitamine B en dit is dan ook de reden dat er later (kunstmatig) vitamine B aan de producten wordt toegevoegd. Dit wordt ‘verrijken’ genoemd, maar dit heeft weinig met pure, natuurlijke voeding te maken, want die hoef je niet te verrijken.

Het is geen goed idee om via verrijkte granen in je vitamine behoefte te voorzien, je kan dan beter een supplement nemen, want dan krijg je in elk geval de juiste hoeveelheid voor jouw situatie.

Door gezond en gevarieerd te eten krijg je ruim voldoende vitamine B via je voeding en je lichaam kan vitamines in die vorm veel beter opnemen. 

Vitamine C

Lekkere keto salade met boerenkool

Goede bronnen van vitamine C zijn paprika’s, aardbeien, broccoli, boerenkool, spruitjes, bloemkool, rode bessen en tomaten.

Normaal gesproken krijg je op het keto dieet voldoende vitamine C binnen. Toch is het verstandig dat rokers extra vitamine C nemen, want rokers kunnen een tekort hebben. 

Ondanks dat de kans dat je een vitamine C tekort hebt op het keto dieet klein is, neem ik zelf wel 1000 mg vitamine C per dag als ziektes (zoals nu COVID-19) de ronde doen. Een te veel plas je namelijk gewoon uit.

Als je het keto dieet niet volgt en vooral als je veel suiker en/of bewerkt eten eet, dan is de kans dat je een vitamine C tekort hebt heel groot. Hier kan je lezen waarom dit is.

Hoeveel heb jij nodig?

In Nederland adviseert de Gezondheidsraad hoeveel vitamines we nodig hebben, door het vaststellen van een Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH) voor elke vitamine. De gezondheidsraad baseert haar advies of het advies van de Europese voedselautoriteit EFSA, maar neemt dit in een aantal gevallen niet over, ondanks het streven naar gelijke voedingsnormen binnen de Europese Unie.

De Gezondheidsraad is echter van mening dat de EFSA normen niet altijd op gedegen onderzoek zijn gebaseerd. Dit betekent in de praktijk dat een aantal EFSA normen hoger zijn dan de Nederlandse normen, zonder dat voldoende onderbouwd is dat dit leidt tot gezondheidswinst.

De adviezen van de Gezondheidsraad zijn opgesteld voor gezonde volwassenen met een gezond gewicht.

Hoeveel van een bepaalde vitamine jij als individu nodig hebt, hangt af van je persoonlijke situatie. Zo zijn je leeftijd, ziekte en zwangerschap bijvoorbeeld van invloed.

Dit is waarom sommige (groepen) mensen meer of minder van een bepaalde vitamine nodig hebben. Bovendien gaat de Gezondheidsraad in haar advies er vanuit dat de inname van andere voedingsstoffen voldoende is  en je dus geen tekorten van iets hebt. Dit is waarom vegetariërs en veganisten andere behoeften hebben dan mensen die vlees eten. 

Het is dus niet altijd eenvoudig om te weten of je een tekort hebt en zo ja, hoeveel je dan moet nemen. In het algemeen hoef je niet bang te zijn voor een overdosis van een in water oplosbare vitamine, dus een supplement is dan een optie. Toch geldt niet dat hoe meer je neemt hoe beter het is. Mocht je dus een supplement nemen, hou je dan aan de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (dus maximaal 100% ADH) tenzij je arts anders voorschrijft. Sommige supplementen hebben meerdere malen de ADH, bijvoorbeeld 500% (5x ADH), dat wil je niet.

Met in vet oplosbare vitamines is het mogelijk om te veel binnen te krijgen als je een supplement met een hoge dosis slikt. Zelfs met sommige voedingsmiddelen, zoals lever en paranoten, moet je uitkijken. Hier kan je daar meer over lezen.

Als je niet zeker weet wat te doen, kan je natuurlijk altijd bespreken met je huisarts of het een goed idee is om een bloedonderzoek te doen. 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Login icoon

mEER INFORMATIE & EXCLUSIEVE KORTINGEN

Abonneer je nu op de gratis
Wekelijkse Keto Update!

mEER INFORMATIE & EXCLUSIEVE KORTINGEN

Abonneer je nu op de gratis
Wekelijkse Keto Update.