Mooie huid heeft te maken met de hoeveelheid collageen in je huid. Als je je huid aanraakt, voel je dode cellen, dat is de buitenkant van je huid. Je lichaam vervangt je huid elke 3 maanden! Fibroblasten zijn lichaamscellen die collageen maken. Dit is waarom er vaak collageen in gezichtscrème zit. De collageen in deze producten kan echter niet heel diep door dode huidcellen heen en kan dus niet echt werken.

Wat is collageen

Het woord collageen is afgeleid van het Griekse woord “kólla”, wat “lijm” betekent en het Franse “-gène”, wat “iets dat produceert” betekent. Collageen is een ‘lijmproducerend’ eiwit. Botten, pezen en banden, maar ook haren en nagels bestaan uit collageen. En natuurlijk je huid. Collageen zorgt ervoor dat je weefsels bij elkaar gehouden worden, het geeft je lichaam structuur. Zonder collageen zou je uit elkaar vallen. Collageen is dan ook het meest voorkomende eiwit in je lichaam.

Collageen zorgt ervoor dat je huid stevig maar toch elastisch is. Collageen is ook heel belangrijk voor het kraakbeen in gewrichten. Als je ouder wordt en minder collageen aanmaakt, kan dit daarom tot pijnlijke gewrichten leiden. Collageen is ook belangrijk voor een gezonde darmflora. Zo blijkt dat als je een prikkelbare darm hebt, collageen je kan helpen om je darmflora te herstellen.

Heel veel soorten

Er zijn meer dan 28 verschillende soorten collageen, maar type I t/m IV zijn de belangrijkste soorten voor het menselijk lichaam. Maar liefst 90% van alle collageen in ons lichaam is type I, dit type collageen zorgt voor stevigheid en structuur. Dit type bevindt zicht in de huid, fascia, botten, tanden, pezen en gewrichtsbanden, bloedvaten, organen, bindweefsel en hoornvliezen en het vormt littekenweefsel.

Type 2 collageen bevindt zich voornamelijk in kraakbeen, tussenwervelschijven en bepaalde bindweefsels. Het geeft de noodzakelijke veerkracht, structuur en schokabsorberend vermogen om soepel te kunnen bewegen.

Type 3 bevindt zich voornamelijk in weefsels die elasticiteit en rekbaarheid vereisen. Dit is een meer delicate vorm van collageen. Je vindt het in de lever, in het merg in je botten. Het speelt een cruciale rol bij wondgenezing en celgroei.

Type 4 bevindt zich voornamelijk in de dunne, vliesachtige laag die cellen scheidt van het onderliggende bindweefsel en fungeert als een filter en barrière. Het is het vlies rond het hart, rond de darmen, rond de longen, etc.

Type 5 bevindt zich in haar en celoppervlakken.

Je lichaam maakt collageen

Collageen is een eiwit en je lichaam kan dit eiwit zelf maken uit drie aminozuren: glycine, proline en hydroxyproline. Ons lichaam kan zelf hydroxyproline maken. Dit betekent dat je het niet per se via je voeding binnen hoeft te krijgen. Glycine en proline zijn semi-essentieel. We moeten ze wel via onze voeding binnenkrijgen, want ze kunnen zelf niet genoeg aanmaken. Ons lichaam maakt proline uit glutaminezuur.

Als je jong bent, maakt je lichaam meestal voldoende collageen aan. Als je jong bent, heb je dan ook een stevige en soepele huid. Als je ouder wordt, maakt je lichaam steeds minder collageen aan en ontstaan rimpels en word je huid wat slapper. Dit komt doordat de fibroblasten minder actief worden.

Goede bronnen van collageen

De aminozuren die je lichaam nodig heeft om collageen te maken zitten in wisselende hoeveelheden in alle dierlijke producten. Eén van de allerbeste bronnen is zelfgemaakte bouillon van botten. Een andere goede bron is zelfgemaakt knabbelspek. Het is ook een goed idee om als je vis bakt, vis met de huid te nemen en de huid dan ook te eten.

Je lichaam heeft bovendien voldoende vitamine C (goede kwaliteit dus geen ascorbinezuur), zink en koper nodig om zelf collageen te kunnen maken.

Als je het keto dieet gaat volgen zal je merken dat je huid mooier wordt, gewrichtspijn verdwijnt en je mooie sterke nagels krijgt. Je krijgt dan ook normaal gesproken ruim voldoende aminozuren binnen om zelf collageen te maken, zolang je nose to tail eet. Toch is het een goed idee, vooral als je al wat ouder bent, om er extra alert op te zijn dat je voldoende glycine binnenkrijgt. Dus neem regelmatig zelfgemaakte bouillon en/of knabbelspek.

Helaas bevat kant-en-klare bouillon, ook de bouillon waarop staat dat het vier dagen is getrokken, geen of hoegenaamd geen collageen. Je kan het al zien als je de pot openmaakt, je zou wat gelatine verwachten en dat is er niet. De enige manier is dus zelf bottenbouillon maken of kippensoep met een hele kip.

Collageensupplementen: glycine, biotine, vitamine C, koper en zink

Als je nose to tail eet en dus regelmatig orgaanvlees, huid, botten inclusief merg, dan heb je waarschijnlijk geen collageensupplementen nodig.

Sterker nog, je lichaam kan collageen uit supplementen niet direct opnemen. Dit is waarom het collageen in supplementen gehydrolyseerd moet worden. Dit betekent dat het in heel kleine stukjes opgebroken moet worden. Het is dus een zeer bewerkt product.

Als je een supplement wilt nemen, kies dan een merk dat je vertrouwt. En zorg dat je supplement glycine, biotine, vitamine C, koper en zink bevat. Je hebt namelijk deze combinatie nodig.

Toch is het mogelijk dat sommige collageen supplementen (als je dus een goed product hebt) kunnen helpen met het activeren van fibroblasten. Er zijn inderdaad onderzoeken die dit laten zien, al zijn deze onderzoeken in het algemeen wel gesponsord door belanghebbende partijen.

Collageenpeptiden

Er zijn meerdere studies die hebben laten zien dat als je collageenpeptiden als supplement neemt, dat deze peptiden ervoor zorgen dat je lichaam zelf meer collageen gaat aanmaken en bijvoorbeeld de botdichtheid in de nek kunnen vergroten.

Marine collageen of rundercollageen

Collageen uit de huid en de schubben van vis heet marine collageen (viscollageen). Dit is hoofdzakelijk type 1 collageen. Rundercollageen bestaat vooral uit type 1 en type 3. Het wordt gewonnen uit de huid en botten van runderen. Marine collageen is minder stabiel bij hogere temperaturen, dus minder geschikt om bijvoorbeeld aan koffie toe te voegen.

Wat te doen tegen rimpels en artrose?

Net zo belangrijk als goede voeding, is voldoende slapen, stress verminderen en voldoende bewegen. Bovendien kan twee keer per jaar iets langer vasten (tussen 2-3 dagen) om autofagie in werking te zetten ook helpen. Dit proces helpt om beschadigde cellen op te ruimen en nieuwe cellen aan te maken.

Vasten is echter niet voor iedereen een goede optie. Mocht je medicatie gebruiken ga dan niet vasten zonder eerst met je behandelend arts overlegt te hebben. Als je zwanger bent, borstvoeding geeft en/of een BMI onder de 20 hebt, is vasten ook geen gezonde optie. Lees daarom ook de disclaimer.

Vegetariërs

Alle collageen komt van dierlijke bronnen, dit geldt ook voor supplementen. Collageen is een heel specifieke combinatie van proline, hydroxyproline en glycine. Het is wel mogelijk om een vegetarisch glycine supplement te vinden, dit is niet helemaal hetzelfde, maar komt wel een eind in de goede richting.