5. Waarom werkt het keto dieet?

Veel diëten zijn gebaseerd op een sterke vermindering van het aantal calorieën dat je mag eten. Je voelt je dan vaak de hele dag hongerig, koud, slapjes en het ergste is dat in maar liefst 98% van de gevallen het gewicht dat je afvalt er binnen 5 jaar weer aan zit, plus nog wat extra ook.

Als je een keto-dieet volgt, dan beperk je niet het aantal calorieën dat je eet, maar je beperkt het aantal koolhydraten dat je eet. Dit betekent dat je extra vet mag eten totdat je je verzadigd voelt. Hierdoor voel je je dus niet hongerig. Het doel van het keto dieet is om te zorgen dat je lichaam in ketose komt.

Twee soorten brandstof

Je lichaam heeft energie nodig. Deze energie maakt het uit de voeding die we binnenkrijgen. Op het standaard Westerse dieet, eten we veel koolhydraten en ons lichaam gebruikt die koolhydraten om glucose te maken. Glucose is de belangrijkste energiebron.

Als we weinig koolhydraten eten, moet ons lichaam naar een andere energiebron zoeken. Het doet dat door lichaamsvet af te breken. Hier komen ketonen bij vrij en ons lichaam kan die ketonen als energiebron gebruiken.

Minder dan 20 gram koolhydraten: ketose

Als je gezond bent (en dus je bloedsuikergehalte goed kan reguleren) en het keto dieet volgt, is het doel om je lichaam in ketose te brengen.

Je kan echter pas in ketose komen als eerst al de in het bloed aanwezige glucose, vervolgens alle glycogeen die is opgeslagen in je lever en spieren, hebt gebruikt. Pas dan gaat je lichaam op zoek naar een andere bron van energie. Dus pas dan gaat je lichaam opgeslagen lichaamsvet verbranden om aan energie te komen. Zodra je lichaamsvet gaat verbranden, komen daar ketonen bij vrij. Je bent dan in ketose.

Je verandert nu van een ‘suiker-verbrander’ in een ‘vet-verbrander’.

Je valt af (want je verbrandt nu je lichaamsvet) en je voelt je ook niet meer hongerig. Dat is natuurlijk ook niet gek, want je lichaam heeft opeens toegang gekregen tot je vetvoorraad om energie uit te maken. Je kan meten of je lichaam ketonen aanmaakt, bijvoorbeeld met ketostix.

Dit is een grote overgang voor je lichaam en terwijl je deze overgang maakt, kan je dan ook last krijgen van keto flu (keto griep). Gelukkig kan je daar wel veel zelf aan doen.

Standaard Westerse dieet: hoog in koolhydraten

In het standaard Westerse dieet, krijg je tegenwoordig al snel zo’n 250-350 gram koolhydraten per dag binnen. Deze koolhydraten komen hoofdzakelijk uit bewerkt voedsel waar vaak veel (verborgen) suikers in zitten en grote hoeveelheden zetmeelrijke producten (geraffineerde graanproducten, witte rijst, aardappels) die we eten. Dit is eigenlijk heel nieuw, zelfs onze grootouders aten niet zo veel snelle koolhydraten als we nu doen. Deze koolhydraten worden ‘snel’ genoemd omdat ons lichaam ze direct als brandstof kan gebruiken, ze bevatten namelijk weinig vezels. Als je complexe koolhydraten (met veel vezels erin) eet, moet je lichaam deze eerst afbreken en dat is een langer en trager proces.

Het effect van koolhydraten op glucose en insuline

Zodra je koolhydraten hebt gegeten, gaat je bloedsuikerspiegel omhoog.  Je pancreas krijgt dan een seintje om insuline te gaan aanmaken.

Insuline is een belangrijk hormoon dat zowel de glucosestofwisseling als de vetstofwisseling in ons lichaam reguleert. Het zorgt er voor dat glucose naar alle cellen in ons lichaam wordt vervoerd en dat de cellen opengaan, zodat glucose naar binnen kan om te worden verbrand tot energie.

De meeste mensen krijgen veel meer glucose binnen (via het eten van koolhydraten) dan ze direct verbruiken. Die overtollige glucose wordt in eerste instantie opgeslagen als glycogeen in de lever en spieren. Maar hier geldt: vol is vol. Dus als er dan nog meer glucose moet worden opgeslagen, dan zet de lever deze glucose om in vet.

Glucose en glycogeen zijn snel toegankelijke energiebronnen voor ons lichaam, maar vet is dat niet. Daarom is het zo moeilijk om van lichaamsvet af te komen! Insuline wordt daarom ook wel het ‘vet-opslag hormoon’ genoemd.

Insuline zorgt er voor dat glucose (die je niet direct als energie nodig hebt) wordt opgeslagen als vet. 

Minder koolhydraten eten en het effect op vet en glucagon

Als je een keto dieet volgt, eet je maximaal 20 gram (netto) koolhydraten per dag. Dit betekent dat je lichaam niet genoeg suiker (en/of zetmeel) als energiebron binnenkrijgt en dus een andere energiebron moet gaan gebruiken.

Eerst gaat je lichaam het opgeslagen glycogeen uit je lever en spieren gebruiken, daarna moet je lever lichaamsvet gaan afbreken. In dit proces maakt de lever ketonen aan. Deze ketonen worden dan als energiebron gebruikt, voor je hele lichaam, ook voor je hersenen!

Insuline helpt met overtollig glucose opslaan als glycogeen en als vet. Glucagon helpt met vet afbreken zodat het lichaam voldoende energie heeft als het niet genoeg koolhydraten en eiwitten binnenkrijgt. Glucagon doet het tegenovergestelde van insuline.

Koolhydraten en eiwitten

Als je lichaam insuline produceert, dan zal je lever geen ketonen aanmaken. In zo’n situatie is er namelijk geen reden voor je lichaam om lichaamsvet te gebruiken om energie te krijgen. Dat is niet nodig, want door koolhydraten en/of eiwitten te eten, komt er al makkelijk bruikbare energie binnen.

Het betekent dat je zowel je koolhydraat-inname als je eiwit-inname in de gaten moet houden op een keto dieet. Het eten van vetten heeft daarentegen vrijwel geen effect op de aanmaak van insuline. Vandaar dat je dus extra vet (bij voorkeur van nature voorkomend vet in het eten, dus vettere stukken vlees of vis) kan eten om je verzadigd te voelen.

Diabetes type 2

Diabetes type 2 patiënten kunnen niet voldoende insuline aanmaken en kunnen daardoor hun bloedsuikerspiegel onvoldoende reguleren.

Als je diabetes type 2 hebt, kan een keto-dieet je helpen om van je diabetes af te komen. Ga niet zelf experimenteren, maar doe dit onder begeleiding van een arts.

Diabetes: het verschil tussen ketose en keto-acidosis

Ketose is niet hetzelfde als keto-acidosis.

Keto-acidosis is een levensbedreigende situatie waarbij door een tekort aan insuline, glucose niet door je lichaam gebruikt kan worden als brandstof. Als reactie gaat je lever dan nog meer glucose maken en je eindigt met heel veel glucose in je bloed, dus je hebt dan een extreem hoge suikerspiegel.

De zuurgraad van je bloed gaat dan veranderen: je bloed verzuurt. Hierdoor droogt je lichaam uit en verzuurt, je voelt je verward en bent je niet meer van je omgeving bewust. Uiteindelijk leidt dit tot een coma en de dood, als er niet tijdig ingegrepen wordt.

In een gezond persoon laat je lichaam het niet zo ver komen, maar als je onderliggende medische problemen hebt, zoals diabetes, kan dit wel gebeuren.

Zwanger, borstvoeding of onderliggende medische problemen?

Het wordt afgeraden om het keto dieet te volgen als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Als je medische problemen hebt en/of medicijnen slikt, overleg dan altijd eerst met je arts.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *