19. Vasten en autofagie

autophagy: grote schoonmaak in je lichaam

Als je al een tijd het keto dieet volgt, dan kan het zijn dat je op een gegeven moment nog maar weinig of zelfs helemaal niet meer afvalt. Dit kan zijn omdat je nu op of heel dichtbij je ideaal gewicht zit, maar het kan ook zijn dat je toch nog meer wilt afvallen In die situatie kan ‘intermittent fasting’ de oplossing zijn.

Je vast dan een bepaald aantal uur en eet je maaltijden in de rest van de tijd. Dit klinkt misschien heel lastig, maar vergeet niet dat je op een keto dieet je stofwisseling al zodanig geactiveerd hebt dat je je eigen lichaamsvet kan verbranden. In het Engels heet dit ‘time restricted feeding’ (TRF) en daar wordt momenteel veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, niet alleen in relatie tot obesitas en diabetes maar ook als mogelijke behandeling voor bepaalde soorten kanker en om kanker te voorkomen. Hier is een voorbeeld van zo’n onderzoek wat inmiddels gepubliceerd is, maar als je gaat zoeken kom je nog veel meer tegen.

Ketose: veel minder hongerig

Je zal merken dat als je eenmaal in ketose bent, je veel minder hongerig bent. Dit is natuurlijk ook logisch, want je lichaam kan nu het eigen overtollig lichaamsvet verbranden. Je hebt nu als het goed is dus ook geen behoefte aan tussendoortjes en je kan nu ook veel makkelijker zo nu en dan een maaltijd kan overslaan. En dat is dus ‘intermittent fasting’: je bent zo nu en dan (intermittent) aan het vasten (fasting).

Dit betekent trouwens niet dat je elke dag hetzelfde hoeft te doen. De ene dag kan je ervoor kiezen om gewoon te ontbijten en te lunchen, maar bijvoorbeeld je avondeten over te slaan. De volgende dag eet je misschien drie maaltijden en de dag erna alleen lunch en avondeten. Je kan dus variëren en het zo aan jouw levensstijl aanpassen.

Dit is het grote voordeel van vasten: Vasten is heel flexibel. 

12 uur vasten en een eettijdsbestek van 12 uur

Pas geleden was er een artikel in het AD, waarin een Engelse arts uitlegt dat eigenlijk iedereen gedurende een periode van 12 uur zou moeten eten en dan 12 uur vasten. Dit is namelijk heel goed voor onze darmen, ons immuunsysteem en helpt om op gewicht te blijven.

Dus als je zorgt dat je je avondmaaltijd voor 20.00u gebruikt en na 20.00u dan ook niks meer eet en je ontbijt om 8.00u de volgende ochtend, dan heb je al 12 uur gevast.

Misschien even wennen, maar voor de meeste mensen is dat echt wel te doen. Bovendien is er steeds meer bewijs dat dit in lijn is met ons biologisch ritme (ook wel circadiaan ritme genoemd).

Je zou dit dus een normale eet routine kunnen noemen. Als je echter langer gaat vasten, komen er andere processen in ons lichaam op gang. We weten dit pas relatief kort, sinds het werk van Yoshinori Ohsumi op het gebied van autofagie.

Yoshinori Ohsumi: Autofagie

Christian de Duve kwam met de term ‘autofagie’ in zijn beschrijving hoe kapotte celonderdelen door het lichaam gemarkeerd worden en dan naar de lysomen gestuurd worden om vernietigd te worden. Hij kreeg hier de Nobelprijs voor in 1974.

In 2016 werd aan Yoshinori Ohsumi de Nobelprijs voor geneeskunde toegekend voor zijn werk met betrekking tot autofagie in gistcellen.

Ohsumi heeft met zijn onderzoek naar gistcellen kunnen demonstreren dat als cellen te weinig voedsel krijgen, ze op zoek gaan naar bruikbare stoffen door middel van autofagie. Letterlijk vertaald betekent autofagie ‘zichzelf afbrekend’.

Niet alleen in gistcellen, ook bij mensen

Verder onderzoek heeft uitgewezen dat het autofagie proces bij gistcellen vrijwel identiek is aan het autofagie proces bij mensen.

Vasten is dus niet alleen heel goed om een gewichtsplateau te doorbreken, het is ook heel goed om je lichaam te helpen overbodige en kapotte cellen op te ruimen.

Autofagie is een mechanisme dat cellen in staat stelt om onbruikbare of beschadigde delen van de cel af te breken. Het is het natuurlijke recycling proces van ons lichaam.

Hoe trigger je autofagie?

Je lichaam gebruikt autofagie als het onder stress wordt gezet door te vasten. Dit is dus een positief soort stress voor ons lichaam. Ons lichaam doet dit alleen als we ook lang genoeg vasten.

Normaal gebruikt ons lichaam de voedingsstoffen die het binnenkrijgt. Het verspreidt de voedingsstoffen door onze bloedsomloop en zo kunnen cellen verspreidt over ons lichaam voedingsstoffen opnemen.

Echter, als we niet genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen, dan heeft ons lichaam de mogelijkheid om stoffen te hergebruiken. Als moleculen niet meer bruikbaar zijn (bijvoorbeeld omdat ze overbodig, kapot of beschadigd zijn), kan ons lichaam ze afbreken en onderdelen hergebruiken. Ons lichaam doet dit dus alleen als het een tekort heeft aan voedingsstoffen. Je kan zo’n tekort dus zelf creëren door te vasten. Dit heeft Ohsumi dus kunnen demonstreren.

Waarom autofagie goed voor ons is

Als gevolg van autofagie gaat ons lichaam dus overbodige en beschadigde cellen afbreken. Bepaalde onderdelen worden hergebruikt en de rest wordt uitgescheiden. Het is dus een soort grote schoonmaak.

Hierdoor voorkomt ons lichaam dat we een opeenhoping van onbruikbare stoffen krijgen. Ziekteverwekkers, zoals bacteriën en virussen, worden zo weggewerkt. Ons lichaam is van nature namelijk heel efficiënt en wil zo min mogelijk energie verspillen.

Wat gebeurt er als we steeds maar eten

Als we steeds maar eten, dan raakt dit mechanisme ontregeld. Het lichaam krijgt dan niet meer de kans om beschadigde cellen op te ruimen en dit kan ondermeer kanker, neurodegeneratie en veroudering veroorzaken. Er zijn aanwijzingen dat de ziekte van Parkinson en diabetes 2 gerelateerd zijn aan verstoringen in het autofagie proces.

Het ziet er dus naar uit dat autofagie een belangrijk wapen tegen neurodegeneratieve ziekten, zoals de ziekte van Parkinson, de ziekte van Huntingdon en ALS, kan zijn.

De activering van autofagie kan mogelijk ook kanker helpen bestrijden. Dit is een heel interessante studie als je hier meer over wilt lezen.

Vasten en autofagie

Door te vasten zorg je dus niet alleen dat je slank wordt (en een eventueel gewichtsplateau doorbreekt), maar je zorgt ook dat je veel gezonder wordt.

Het is goed als je lichaam af en toe even grote schoonmaak kan houden en kapotte onderdelen kan gaan opruimen (autofagie).

Al heel lang vermoedden artsen dat we door te vasten ons lichaam konden helpen om gezonder te worden en met het werk van Oshumi zijn we nu bezig om dit ook wetenschappelijk te bewijzen.

Zo zei de Zwitserse-Duitse art Paracelsus (1493-1541) al: ‘Fasting is the greatest remedy – the physician within’.

Dus door een periode niet te eten, kunnen we ons lichaam helpen om kapotte of overbodige cellen af te breken. Zo kunnen we dus zelf een grotere rol spelen in onze eigen gezondheid. Hier kan je er meer overlezen (in het Engels).

 

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.